| wat | Homeopathie |
|---|---|
| waar | wereldwijd |
| wanneer | heel de tijd |
Homeopathie (Oud Grieks: ὅμοιος, homoios, gelijksoortig en πάθος, pathos, lijden of ziekte) is een alternatieve geneeswijze gebaseerd op de ideeën van Samuel Hahnemann. De homeopathische behandeling bestaat in het voorschrijven van homeopathica, extreme verdunningen van stoffen die dezelfde symptomen als de te bestrijden ziekte zouden oproepen.
Tot zover wikipedia. Even in wat simpele bewoordingen. Het werkt dus als volgt: stel, ik kan niet slapen, omdat ik geldzorgen heb of teveel moet denken aan hoeveel followers deze site op twitter wel niet gaat krijgen. Dan schrijft een homeopaat me een middel voor. Een homeopathisch slaapmiddel zou bestaan uit zeer verdunde oppeppers, bijvoorbeeld cafeïne (want zo werkt het volgens de gelovigen: het tegenovergestelde heeft effect op de kwaal). (DAT ALLEEN AL! eh WAT?)
Maar dan zijn we er nog lang niet. Hoeveel verdund? Stel je voor: een bestanddeel cafeïne, tien bestanddelen water. Dit meng je. DAT mengsel wordt dan weer gemengd met tien bestanddelen water en daarna nog een keer en nog een keer. In totaal wordt dit proces zo’n 1500 keer herhaald, waardoor je een watertje overhoudt met een zo goed als afwezig bestanddeel cafeïne.
Het is dat het zo vreselijk tragisch is dat mensen dit geloven, anders zou hieronder staan: whahahaha
Voor een beter begrip: dat is dezelfde verhouding als het volgende voorbeeld: het is een graankorrel, verpulverd en opgelost in een bak water ter grootte van HET ZONNESTELSEL MET DE ZON IN HET MIDDEN EN DE BAAN VAN JUPITER ALS OMTREK.
Homeopaten snappen dat dit fokking bullshit is en hebben dan ook een theorietje bedacht. Ze zijn van mening dat water de eigenschap van ‘herinnering’ heeft. Dus het originele water van de eerste mix onthoudt dat er zoveel cafeine in zat, het volgende plensje water dat wordt toegevoegd ook etc. Dat heeft met vibraties te maken of iets dergelijks. Prima. Bewijs het maar. O wat? O ja deze theorie is nooit bewezen en kan niet worden aangetoond. Degene die hierin zou slagen zou de Nobelprijs winnen en voor eeuwig de geschiedenis ingaan in gezelschap van alle andere Grote Wetenschappers. Maar wat een verrassing: geen enkele homeopaat is bezig met een onderzoek! Ze zitten allemaal in hun praktijk naar huilende kortgekapte middelbare moeders te luisteren en centjes op te strijken van de fabrikanten van het wonderwater.
Wat nog meer niet kan worden aangetoond is de werking. Hoezo niet?
In verscheidene dubbelgeblindeerte tests (testen waarbij de onderzoekers bestaan uit voor- en tegenstanders, maar waarbij geen van hen een idee heeft tot welke groep de individuele proefpersonen horen, dat weet alleen een afgesloten computer, op een manier waarover iedereen het eens was van tevoren) werd aangetoond dat dezelfde mate van verbetering optrad bij de groep die placebomiddelen kreeg als de groep die homeopathische middelen kreeg. (Een hilarische anekdote is die van de wetenschapper die uiteindelijk toe gaf mee te doen met het onderzoek en na het falen van de test uitriep: EN DIT IS PRECIES WAAROM WE NOOIT AAN DIT SOORT ONDERZOEKEN MEE DOEN!)
Homeopathische middelen worden dan ook graag voorgeschreven bij kwalen die sowieso al gaan verdwijnen, of nog veel ratteriger, bij bijvoorbeeld een chemokuur, waarbij de homeopaat zegt dat de kankerpatiënt zich twee weken na de kuur weer heerlijk zal voelen. Dat dat ook zonder die middelen gebeurt, negeert hij voor het gemak. (“Ja mevrouw, neem elke dag een druppel, dan is de griep binnen anderhalve week wel weg. Tot die tijd lekker in bed tijdschriften lezen.” ALLE GRIEP IS BINNEN ANDERHALVE WEEK WEL WEG.)
1 ster kunnen ze krijgen. Waarom? Omdat het placebo-effect kan werken bij het niet zo snuggere gedeelte van de mensheid. En ook die mensen verdienen beterschap. Op meerdere fronten.
Voor meer informatie over het bedrog van homeopathie, lees bijvoorbeeld deze strip of kijk naar de bejaarde, maar hyperintelligente scepticus James Randi.
Hear! Hear! Het kan niet vaak genoeg gezegd worden. Stelletje oplichters.
Het is voor domme en dwazen als zij anderen na wauwelen.
Professor Martin Chaplin:
niet-wetenschappelijke retoriek van de critici,
zonder dat men er zich in verdiept,
zonder dat men er verstand van heeft
http://www.infowebweistra.eu/homeopathie-wetenschap.htm
http://www.prweb.com/releases/prweb2011/5/prweb8499963.htm
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17335565
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16047154
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10671699
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11025394
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14734789
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10703903
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20674841
Literatuur
(1) Weiser M, et al. Homeopathic vs conventional treatment of vertigo: a randomized double-blind controlled clinical study. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 1998;124:879-85.
(2) Kayne S. Complementary Therapies for Pharmacists. London UK: Pharmaceutical Press; 2002.
(3) Callinan Paul. Family Homeopathy, A Practical Guide for Home Treatment. New Canaan: Keats Publishing; 1995.
(4) The NCAHF Position Paper on Homeopathy (http://www.ncahf.org/pp/homeop.html).
(5) Cassileth B. The Alternative Medicine Handbook. New York: W.W. Norton & Company; 1998.
(6) Jacobs J, et al. Homeopathic treatment of acute otitis media in children: a preliminary randomized placebo-controlled trial. Pediatr Infect Dis J 2001;20:177-83.
(7) Fisher P, Scott DL. A randomized controlled trial of homeopathy in rheumatoid arthritis.Rheumatology (Oxford) 2001;40:1052-5.
(8) Oberbaum M, et al. A randomized, controlled clinical trial of the homeopathic medication TRAUMEEL S in the treatment of chemotherapy-induced stomatitis in children undergoing stem cell transplantation. Cancer 2001;92:684-90.
(9) Vickers AJ, et al. Can homeopathically prepared mercury cause symptoms in healthy volunteers? A randomized, double-blind placebo-controlled trial. J Altern Complement Med 2001;7:141-8.
(10) Vickers AJ. Clinical trials of homeopathy and placebo: analysis of a scientific debate. J Altern Complement Med 2000;6:49-56.
(11) Vickers AJ, Zollman C. ABC of complementary medicine. Homoeopathy. BMJ 1999;319:1115-8.
(12) Vickers AJ, et al. Can homeopaths detect homeopathic medicines? A pilot study for a randomised, double-blind, placebo controlled investigation of the proving hypothesis. Br Homeopath J 2001;90:126-30.
(13) Vickers AJ. Independent replication of pre-clinical research in homoeopathy: a systematicreview. Forsch Komplementarmed 1999;6:311-20.
(14) Linde K, et al. Are the clinical effects of homeopathy placebo effects? A meta-analysis of placebo-controlled trials. Lancet 1997;350:834-43.
(15) Ernst E. A systematic review of systematic reviews of homeopathy. Br J Clin Pharmacol2002;54:577-82.
(16) Paterson IC. Homeopathy: what is it and is it of value in the care of patients with cancer? Clin Oncol (R Coll Radiol) 2002;14:250-3.
(17) Ernst E. Homoeopathy: inaccuracies, misunderstandings and half-truths in allopathic doses.Clin Oncol (R Coll Radiol) 2002;14:254-5.
(18) Brien S, Lewith G, Bryant T. Ultramolecular homeopathy has no observable clinical effects. A randomized, double-blind, placebo-controlled proving trial of Belladonna 30C. Br J Clin Pharmacol.2003;56:562-8.
(19) Balzarini A, et al. Efficacy of homeopathic treatment of skin reactions during radiotherapy for breast cancer: a randomised, double-blind clinical trial. Br Homeopath J. 2000;89(1):8-12.
(20) Shang A, et al. Are the clinical effects of homoeopathy placebo effects? Comparative study of placebo-controlled trials of homoeopathy and allopathy. Lancet. 2005; 366:726-32.
(21) Haila S, Koskinen A, Tenovuo J. Effects of homeopathic treatment on salivary flow rate and subjective symptoms in patients with oral dryness: a randomized trial. Homeopathy. 2005; 94:175-81.
Vroegah, toen ik nog bij mijn ouders woonde, hadden we ook een homepathische arts. Als het kwaaltje niet weg ging, of als we geen zin hadden om 1,5 week te wachten, schreef hij gewoon reguliere medicijnen voor. Need I say more?
Overigens wordt bij de meeste homeopathische medicijnen iets van alcohol toegevoegd, voor mij zou dat dan toch wel een half sterretje extra mogen betekenen
Pingback: SOURCY Naturelle 0,5 liter | RECENSIEKONING
Homeopathie is voor mij niet veel meer dan niet meer onder een ladder doorlopen of het pad van een zwarte kat kruizen enz. Werkzame stoffen prima, maar dan wel zodanig dat het logisch blijft.
Gelukkig verwarren we ‘alternatieve genezers’ niet met homeopathen. De reguliere genezers (lees: je eigen huisarts), zijn helemaal van het pad af en vereren de big pharma meer dan hun zelf lief is. Immers zelf zouden ze de meeste behandelingen nooit ondergaan. Go figure….
Borrelpraat zonder borrel… ik heb er een hekel aan. Alsof jij alopathie kan verklaren! Bovendien is niet ieder homeopatisch middel gebadseerd op verdunningen. Je gaat wel erg kort door de bocht. Slaap je nog steeds slecht?
Er zijn veel mensen die veel baat hebben bij homeopathie. Placebo effect? Tussen de oren? Positieve instelling? Het maakt die mensen niet uit… zij kopen het middel graag.
Meer en meer middelen zijn bewezen werkzaam en worden steeds vaker voorgeschreven door reguliere artsen (wetenschappers) Maar, idd. dat geldt niet voor alle homeopatische middellen.
Overigens wordt het merendeel van de homeopatische middellen door de – toch wel mondige en kritische – consument gekocht zonder doktersvoorschrift.
Dag MZ,
ik heb er even een borrel bij gepakt.
ik weet niet wat alopathie er mee te maken heeft? Bovendien geef ik juist voor je tweede punt een ster, dat ben ik dus min of meer met je eens. Ware het niet dat ik het niet een reden vind om een industrie van bedrog te laten bestaan, simpelweg omdat er nu eenmaal mensen zijn die overal intrappen.
Eigenlijk komt het neer op een heel simpel principe:
Er bestaat niet zoiets als alternatieve geneeskunst. Zodra de werking van een alternatief geneesmiddel bewezen wordt (dus alleen al DAT het effect heeft), is het een geneesmiddel. Het enige onderscheid dat er dus eigenlijk te maken valt, is: er zijn medicijnen die werken en medicijnen die niet werken. En het (basis)principe van homeopathie werkt niet. Klaar.
(Ik begrijp dat er tegenwoordig ook zalfjes zijn die wel gewoon werkzame bestanddelen in zich dragen en die ook onder het kopje homeopathie vallen. Dat zijn dus gewoon geneesmiddelen. Niets alternatiefs aan. Ook niets homeopathisch trouwens.)
Dank voor je reactie en de gezellige drogredenen
Olaf, Recensiekoning
Beste Olaf, maak er maar een dubbele van
Om een of andere reden vind jij het nodig om homepatie volledig af te kraken, je hebt er geen goed woord voor over. Ik vermoed dat het gebaseerd is op persoonlijke ervaringen ipv. grondig onderzoek.
Het idee dat homeopathie gelijk staat aan kwakzalverij was 20 jaar geleden actueel. Inmiddels is dat achterhaald, door diverse wetenschappelijke onderzoeken waarin wordt bewezen dat de middelen werken. Gelukkig handelen de moderne artsen daar – met terughoudendheid – naar.
Ik verwacht in een recensie een afweging tussen de pro’s en de contra’s geb aseerd op enige kennis. Dat mis ik in jouw stuk en eigenlijk op de hele site ‘recensiekong.com’. Ik ben bang dat er meer sprake is van koningen dan van recensies
NB: vrij verkrijgbare middelen – homeopatisch of niet – zijn zelden geneesmiddelen!
Graag een linkje naar de betreffende onderzoeken met bewijzen voor Homeopathie.
Ha MZ,
RuSt zegt het al: geef maar een link naar de dubbelblinde onderzoeken waarin herhaalbaar betere resultaten worden behaald bij de groepen die homeopathische middelen krijgen t.o.v. de placebogroep. Dan is alles klaar en maken we geschiedenis hier live op de Recensiekoning. Is die site toch ergens goed voor!
Olaf
Voor wie wat tijd/ zin heeft om hier meer van te weten. Zie hier de kritische Wikipedia-pagina over Evidence Based Medicine (in het Nederlands) http://nl.wikipedia.org/wiki/Evidence_based_medicine
Bedankt voor de wiki, Rust interessant.
Leuk dat je een mening hebt ‘Recensiekoning’, ik mis alleen wel enige nuance in dit relaas. Ik heb zelf jarenlang last gehad van allergie en ben gedurende vrij lange tijd door ‘reguliere’ dermatologen onderzocht. Ze gaven me uiteindelijk een medicijn (een paardenmiddel naar bleek, met na naderhand bleek bewezen mogelijk levensgevaarlijke consequenties, waardoor ik er cold turkey vanaf gestapt ben..) . Dit hielp slechts deels, en veroorzaakte heftige hartkloppingen (op 16 jarige leeftijd..).
Uiteindelijk heb ik veel baat gehad bij de homeopaat die een schoolvriendin van me aanraadde. Ik stond er nogal sceptisch tegenover, maar veel te verliezen had ik ook niet. Uiteindelijk deed deze therapie wel de huidallergie weggaan, zo goed als volledig zelfs (we hebben het hier over een vrij extreme allergie over het hele lichaam).
Of dit een ‘werkelijk’ effect was of een placebo-effect zoals je veronderstelt is natuurlijk niet na te gaan – net zomin als dit echt na te gaan is voor veel ‘reguliere’ medicijnen… Feit blijft dat ik er veel meer baat bij had dan de gebruikelijke medicijnen die door de dermatologen voorgeschreven werden indertijd.
Gelukkig ben ik nu grootdeels van de effecten van deze vervelende allergie verlost. Maar ik zal nooit vergeten dat deze dermatologen me maandenlang lieten vergaan van de jeuk,pijn en schaamte zonder iets te ondernemen behalve plakkertjes met stoffen tegen mijn huid etc, tot ze me dit paardenmiddel voorschreven dat bewezen hartklachten veroorzaakte (hetgeen het ook bij mij deed overigens alleen dacht ik dat dat een andere oorzaak had).
Evenmin zal ik vergeten hoeveel baat ik bij deze homeopaat heb gehad die wat mij betreft een belangrijk deel bijgedragen heeft aan dit genezingsproces.
Verder vind ik dit relaas zoals iemand hier eerder al meldde nogal kort door de bocht en eenzijdig belicht -alsof homeopathie alleen gaat over ‘verdunde middelen’ cq placebootjes, vermeende kwakzalverij, quasi-medicatie en gemoderniseerde derderangs medicijnmannen/vrouwen. Lekker makkelijk, de knuppel in een hoenderhok dat sws ‘out for blood’ is (onder het motto: ‘lekker zeiken’), met een anonieme meerderheid a.k.a. ‘mob’ al op voorhand op je hand.. ‘Goedkoop scoren’ heet zoiets geloof ik… Daar hoef je geen recensiekoning voor te zijn, me dunkt…
Ps ik weet niet wat je’ sterretjessysteem’ inhoudt en het boeit eerlijk gezegd ook totaal niet. Een one-man opinion van iemand die maar al te graag zijn eigen stem hoort en aan iedereen kenbaar maakt kennelijk, anders start je zo’n site niet lijkt me. Temeer daar je je naar het zich laat aanzien niet geroepen voelt wat je zegt ook te staven aan daadwerkelijke ondervindingen van mensen.
groet,
whatever etc.
Dag Whatever,
Ik laat het commentaar op de site maar even buiten beschouwing (het moge duidelijk zijn dat het een website betreft met een licht satirische ondertoon (de parodie op de wereld van besprekingen wellicht) en dat het juist aardig is dat het stukjes betreft die persoonlijk zijn en niet altijd een volledig sluitende argumentatiestructuur kennen, dat ze vooral ter vermaak en een klein beetje lering bedoeld zijn. Met een korreltje zout dus. En als de discussie die ontstaat wat meer diepgang geeft, zoals nu, dan is dat al mooi meegenomen). Voor al het licht op de kwestie moet je je wenden tot wetenschappelijke tijdschrifen en boeken, daar is dit inderdaad niet de site voor. Want hey: we recenseren ook prullenbakken.
Wat betreft het inhoudelijke commentaar: homeopathie is in de basis wel degelijk alleen het ‘verdun’-verhaal. Als er inmiddels fabrikanten en alternatieve geneesheren zijn die andere middelen onder dezelfde noemer verkopen, dan ontstaat er een heel nieuwe discussie. Namelijk: in welke mate is het middel alternatief of regulier? En is de onduidelijkheid daar over niet kwalijk, als dezelfde bestanddelen te vinden zijn in reguliere, goedkopere of geconcentreerdere middelen bijvoorbeeld. Maar nogmaals, dat is nu niet de discussie.
Wat misschien erger is, is deze zin: “Of dit een ‘werkelijk’ effect was of een placebo-effect zoals je veronderstelt is natuurlijk niet na te gaan – net zomin als dit echt na te gaan is voor veel ‘reguliere’ medicijnen… ”
Je moet begrijpen dat een dubbelblinde test inhoudt dat er drie onderzoeksgroepen zijn, met allemaal dezelfde kwaal, waarvan groep één niets krijgt toegediend, groep twee een placebo en groep drie het middel. In de gevallen van de bewezen reguliere middelen is er wel degelijk sprake van een groter effect bij groep drie dan op groep twee of een, anders zou de test gewoon falen en zou het algemeen bekend zijn dat het niet werkt. Zoals bij homeopathie dus. Er is dus wel degelijk iets te zeggen over placebo-effecten en de kracht van reguliere middelen die dit overstijgen.
Ik zeg dus niet dat jij geen baat hebt gehad bij het allergie-middel. Ben blij dat het heeft gewerkt! Maar het zegt inderdaad niets over de discussie, laat staan dat het een bewijs is waar we de wereld mee kunnen overtuigen.
Voorts veel dank voor de zin “”quasi-medicatie en gemoderniseerde derderangs medicijnmannen/vrouwen”", die had ik zelf niet geschreven, maar ik kan hem vast goed gebruiken in mijn volgende kortdoordebochtgeschreven stukje over acupunctuur.
gr, Olaf
heb diverse linken geplaatst.(zie boven) daar komt nog bij:
http://www.centaurea.nl/homeopathie/wetenschap/
http://www.louisbolk.org/downloads/1460.pdf
http://www.martindemunck.nl/wetenschap/
Ben je bijna klaar, T.Y. de Kroon? We moeten namelijk vanwege al die links handmatig al je comments toelaten. Laat maar even weten, joejoe!
Tja, als je twijfelt aan Evidence Based Medicine, dan heeft een dubbelblind onderzoek geen zin. Zodra de uitkomst van een onderzoek het ‘geloof’ van een betrokkene ondermijnt dan deugt het onderzoek niet, dat is al zou oud als de wetenschap.
Google een willekeurig homeopatisch middel en je vindt het bewijs, maar ook de kritiek op dat bewijs / onderzoek: bijv. Oscillococcinum. Intussen is dat middel wel het meest verkochte homeopatische middel ter wereld en het meest gebruikte middel bij griep in Nederland. Maar dat komt waarschijnlijk omdat de gebruikers zo dom zijn…
Rust heeft gelijk als je een punt wilt maken moet je een slagje dieper. En dit is ook precies mijn punt: jij bent de recensie koning, Kom jij maar met de exeplarische onderzoeken en tegenonderzoeken. Wees kritisch op de ‘kwakzalvers’ maar ook op de ‘kwakzalver-jagers’. En kom dan met een eigen, vernieuwende mening. En niet een oprisping die 20 jaar geleden ook al bestond.
Als recensie-koning moet je deze borrelpraat (ook die van mij) toch kunnen ontstijgen! Ik wens je veel succes.
Ik houd op met borrelen, want ik geloof niet in anti-kater middeltjes
MZ
Nuances? Voor de pure OPLICHTERIJ die homeopathie heet?
Niet om het een of ander hoor maar er zijn NUL bewijzen die ook maar enige werking van homeopathie aantoont. Wat dat betreft is het tot in het absurde verdunnen van stoffen die, godbetert, worden gedetermineerd uit een boekje dat eeuwen geleden letterlijk bedacht is, net zo bewezen als het eten van poep tegen kanker of het laten vliegen van brokken lood puur door er aan te denken. Je kunt er van alles mee claimen, zolang het net bewezen is kun je er van maken wat je wilt. De werking van homeopathie is op die wijze net zo waar als de onzichtbare roze skippybal die op dit moment door mijn huiskamer stuitert.
@Whatever: fascinerend zeg, je allergie ging weg door het drinken van water…Misschien had je dat vaker moeten doen. Uit de kraan is het alleen een stuk goedkoper.
Dat het bij mensen werkt, tsja, dat zegt hooguit iets over die mensen. Beslist niet over het middel. Homeopathische middelen zijn namelijk voor 99,9999999999 ad absurdum % gelijk aan water. En water, zo weten we, genees niet. H2O bezit geen speciale eigenschappen, laat staan magische geheugeneigenschappen.
Waarom mensen denken dat homeoptahie “meer is dan oplossingen verdunnen” weet ik ook niet. De klassieke homeopathie ging alleen daar over. Dat kruidendokters en andere oplichtvrouwtjes hun nonkunde later ook “homeopathie” zijn gaan noemen is niet de schuld van de oplichtersbende die homeopathie heet.
Bij “reguliere mediactie” is er gelukkig wel ALTIJD volledig en voldoende bewijs dat het werkt.
Ik schenk er nog eentje in
Bert, er zijn legio middelen tegen oprispingen en overgeven. Ik weet niet of er middelen bestaan tegen oogkleppen en borden voor koppen.
Wees gegroet.
MZ, er wordt hier geprobeerd een inhoudelijk discussie te voeren. Dingen als “oogkleppen” “borden voor koppen” “Dat mis ik in jouw stuk en eigenlijk op de hele site ‘recensiekong.com’.” etc. zullen zo’n discussie niet helpen lijkt me.
De Franse wiskundige en astronoom Pierre Simon Laplace schreef reeds anderhalve eeuw geleden:
“Wij zijn zo ver verwijderd van de kennis van alle krachten der natuur en de verschillende wijzen waarop die aan het daglicht treden, dat het de filosoof onwaardig zou zijn verschijnselen af te wijzen, alleen omdat ze bij de huidige stand van onze kennis niet kunnen worden verklaard.“
Vandaag de dag komt er steeds meer aan het licht over regulier en pharmacie. Klaarblijkelijk zijn er mensen die werkelijk gaan nadenken.
Hoe wetenschappelijk , is wetenschappelijk eigenlijk?
In het artikel Medicijnen van Spindoctors, dat overigens ook met toestemming van medisch dossier is overgenomen (medisch dossier jaargang 13, nummer 5 mei 2011) leest men iets anders.( http://www.medischdossier.org )
Lees het schokkende relaas van Bryan Hubbard en het artikel van de hoofdredactie Lynne Mctaggart:
Medicijnen van spindoctors
De geneeskunde beroept zich op het feit dat het een evidence-based vak is, maar de meeste onderzoeken waarop artsen hun therapie baseren, zijn door marketingafdelingen opgezet.
Ongeveer 90.000 zogenaamd ‘wetenschappelijke’ klinische onderzoeken naar geneesmiddelen, gepubliceerd in de afgelopen tien jaar in de literatuur, zijn niets anders geweest dan pr-activiteiten vermomd als onderzoek. Deze bedriegerspraktijken steken de draak met het hele idee dat geneeskunde ‘wetenschappelijk’ is. Ze kwamen aan het licht toen de geneesmiddelenfabrikant Wyeth geheime documenten moest vrijgeven aan de advocaten van 14.000 vrouwen, die borstkanker kregen na gebruik van het middel prempro. voor hormoonsubstitutie (HRT) in de overgang. Deze wijdverbreide praktijk, die al jaren bestaat, heeft inmiddels alle prestigieuze wetenschappelijke tijdschriften besmet die op dit moment bestaan. Marketing en pr-bureaus die academici bereid hebben gevonden hun naam boven artikelen te zetten die ze niet geschreven hebben, bepalen het grootste deel van de inhoud van deze tijdschriften. Dat is een aanslag op het hart van de geneeskunde, die zichzelfimmers beroept op evidence-based practice, hetgeen wil zeggen dat alle behandelingen gebaseerd zijn op wetenschappelijk onderzoek. Het is nu duidelijk dat de meeste van die onderzoeken gepresenteerd als onafhankelijk en onbevooroordeeld in feite spin – Engels voor ‘verdraaiing’ – zijn ofwel verdraaiing van feiten ten behoeve van een gunstige publiciteit. Ze zijn betaald door geneesmiddelenfabrikanten en vervaardigd door hun marketingafdelingen.
Ghostwriters
Uit de 1500 artikelen die Wyeth gedwongen was te onthullen, bleek dat dit bedrijf een pr-marketingbureau had ingehuurd – in de industrie heet dit een ‘medisch educatie en communicatiebureau – om ‘wetenschappelijke artikelen’ te schrijven ter publicatie in medische tijdschriften. Daaruit moest naar voren komen dat het betreffende HRT-middel veilig was, ook al bevatte het werkelijk onafhankelijke onderzoek een waarschuwing dat alle middelen uit de groep van HRT-middelen het leven van vrouwen in gevaar kunnen brengen.
In eerste instantie had Wyeth verschillende van deze communicatiebureaus gebruikt sinds 1966, om prempro te promoten. De verkoop van dit middel, evenals dat van hun andere HRT-middel premarin, steeg tot 2 miljard dollar in 2001. Maar een jaar later veranderde alles, doordat het onderzoek Women’s Health Intiative (WHI) ontdekte dat HRT-middelen de kans opborstkanker en beroerte verhogen (1).
Dat risico was zelfs zo groot, dat de onderzoekers de HRT-trial per direct stopten, omdat blootstelling van de proefpersonen aan het middel niet langer verantwoord was.
De schadebeperkende exercitie van Wyeth vond grotendeels plaats onder leiding van het communicatiebureau DesignWrite In Princeton. Dezefirma bereidde ‘klinische trials’ voor en rekruteerde vooraanstaande wetenschappers om hun namen boven de artikelen te zetten die ze niet geschreven hadden. Alles bij elkaar werden de artikelen in 18 verschillende tijdschriften geplaatst. waaronder het American Journal of Obstetrics Gynecology en het International Journal of Cardiology. Bijna alle gepubliceerde trials waren meta-analyses en dus herbeoordelingen van eerder gepubliceerde artikelen, maar aan die beoordeling werd een specifieke draai (spin) of tendens gegeven. In het algemeen werden daardoor de gezondheidsrisico’s van prempro en premarin onderschat en hun voordelen overschat. In de artikelen die het resultaat waren, stond zelfs de ongegronde stelling dat HRT goed zou zijn voor het hart. In andere artikelen van DesignWrite als ghostwriter werden de werkelijk onafhankelijke onderzoeken, die vraagtekens hadden geplaatst bij de zogenaamde voordelen van HRT, bekritiseerd.
Een pr-pandemie
De documenten van Wyeth vormen enkel het topje van de ijsberg van de praktijken van vrijwel elke geneesmiddelenfabrikant. Volgens zijn website heeft DesignWrite in twaalf jaar tijd vijfhonderd ‘klinische papers’ voor geneesmiddelfabrikanten geschreven. Aangezien er alleen al in Amerika zo’n 180 van dit soort communicatiebureaus werkzaam zijn, zou dat kunnen betekenen dat er in de periode van 1997 tot 2009 wel 90.000 marketingartikelen gepubliceerd zijn die pretenderen over onafhankelijk klinisch-wetenschappelijk onderzoek tegaan. Maar liefst 75 procent van alle medische tijdschriften zou wel eens kunnen bestaan uit dit soort ghostwritten artikelen, aldus de Wetenschappelijk-Ethische Commissies van Kopenhagen in Frederiksberg, die tussen 1994 en 1995 een overzichtsonderzoek uitvoerden (2).
Adriane Fugh-Berman van het Georgetown University Medical Center in Washington, die eenvolledige analyse uitvoerde van de onthulde artikelen van Wyeth, zegt dat ieder medisch tijdschrift ‘geïnfecteerd’ is met marketingboodschappen betaald door de industrie. ‘Hoewel niet bekend is hoe vaak ghostwritten artikelen precies aangeboden of geaccepteerd worden ter ondertekening door een wetenschapper, zou deze praktijk wel eens veelvoorkomend kunnen zijn (3). Zoals zij het in haar commentaar verwoordt, verandert de mening van artsen door dat voortdurend doorsijpelen van spin en foutieve informatie en kan daar geen werkelijk onafhankelijk en ‘schoon’ onderzoek tegenop. ‘Ondanks dat er wetenschappelijke bewijzen waren van het tegendeel, geloven nog steeds veel gynaecologen dat bij gezonde vrouwen de voordelen van HRT opwegen tegen de risico’s. Deze non-evidence-based perceptie kan het gevolg zijn van decennia van zorgvuldig georchestreerde beïnvloeding van de medische literatuur vanuit het bedrijfsteven.’
De continue stroom van opzettelijk foutieve informatie reikt natuurlijk tot ver buiten HRT.
Waarschijnlijk schrijven artsen middelen voor waarvan zij zelf niet weten dat ze gevaarlijk of zelfs dodelijk kunnen zijn, doordat ze het onderscheid tussen feiten en verdraaiingen niet kunnen maken. Ook de medische tijdschriften die deze artikelen plaatsen, zijn er de dupe van. Hoewel klinische en andere onderzoeken vóór publicatie onderhevig zijn aan intercollegiale toetsing- peer review, dus de inhoud van het artikel wordt beoordeeld door onafhankelijke experts – lukt het de spindoctors van de communicatiebureaus bijna altijd om hun marketing te vermommen als wetenschap. Dat kan zijn doordat ze onderzoeksuitkomsten op een subtiele maar significante manier interpreteren en doordat de artikelen blijkbaar geautoriseerd worden door vooraanstaande wetenschappers In het betreffende vak.
Publicatie van artikelen is een belangrijke manier om je professionele status te verhogen, maar het is vaak een intensieve en tijdrovende klus. Het hele proces vanaf de opzet van een onderzoek tot de uiteindelijke publicatie kan twee jaar duren. Maar zoals blogger William Heisel opmerkt (op de website over gezondheid van de universiteit van Southern California: http://www.reportingonhealth.org/blogs), is er bijvoorbeeld een wetenschapper die in de afgelopen paar jaar alleen al tweehonderd artikelen heeft gepubliceerd: een onmogelijke prestatie, tenzij met de hulp van een communicatiebureau.
Alleen even tekenen
Een van die wetenschappers die ooit uitgenodigd werd om een artikel te ondertekenen dat hij niet had geschreven, was reumatoloog Jeffrey Lisse, van de universiteit van Arizona. Zo werd hij hoofdauteur van een ‘onafhankelijk’ klinisch onderzoek naar de pijnstiller Vioxx van Merck, gepubliceerd in de Annals of Internal Medicine. In de gepubliceerde resultaten waren een aantal sterfgevallen weggelaten, die tijdens het klinisch onderzoek hadden plaatsgevonden, Lisse gaf later toe dat Merck het klinisch onderzoek had opgezet, betaald en het had uitgevoerd … [en vervolgens] bij mij kwam nadat het onderzoek reeds gedaan was, met de woorden: “We willen uw hulp bij de vervaardiging van het artikel”(4). Later zou vioxx nog 60.000 sterfgevallen door een hartstilstand op zijn kerfstok krijgen en werd Merck onderwerp van het grootste civielrechtelijke proces aller tijden, Uiteindelijk moest het bedrijf 4,85 miljard dollar schadevergoeding aan achtergebleven familieleden uitbetalen.
Dr. Gloria Bachmann is professor aan de Robert Wood Medical School in New Brunswick (New Jersey). Zij kreeg een veertien pagina’s tellende eerste versie toegestuurd voor een artikel over opvliegers en nachtelijk zweten in de overgang. Per email liet Bachmann aan DesignWrite weten dat zij het artikel ‘uitmuntend’ vond. Vervolgens verscheen deze versie in 2005 bijna letterlijk in het journal of Reproductive Medicine, met haar auteursnaam er boven (5).
Hoe ver deze praktijk reikt, werd David Healy en Dinah Cattell duidelijk toen zij betrokken waren bij een rechtszaak tegen Pfizer over Zoloft (sertraline), een antidepressivum uit de SSRI-groep. Uit vrijgekomen documenten bleek dat Pfizer een communicatiebureau had ingehuurd, Current Medical Directions, om 85 documenten over dit middel te coördineren. Maar bij veel van die artikelen stond geen auteursnaam, hetgeen erop duidt dat ze waarschijnlijk door broodschrijvers geschreven waren. Healy en Cattell zagen dat al deze artikelen positief waren over sertraline en de bijwerkingen bagatelliseerden (6).
Geesten in flessen
Wyeth begon in 1997 met het inhuren van communicatiebureaus voor de promotie van prempro. Maar in 2002, na de bevindingen van het WHI, veranderde de strategie. Zoals DesignWrite aan Wyeth uitlegde in een van de documenten die door de verplichte inzage vrijkwamen, ‘blijkt uit onderzoek dat clinici in hoge mate op wetenschappelijke artikelen vertrouwen om aan geloofwaardige productinformatie te komen’. Met andere woorden: artsen vertrouwen op medisch-wetenschappelijke publicaties bij hun keuze welk middel ze zullen voorschrijven.
Om die reden vervaardigde DesignWrite tussen 1997 en 2003 ‘meer dan vijftig peer-reviewed publicaties, ruim vijftig wetenschappelijke samenvattingen en aankondigingen, supplementen bij tijdschriften, interne witboeken, diapresentaties en symposia’. Het communicatiebureau schreef het onderzoeksrapport van vier klinische onderzoeken naar prempro in lage dosering en kreeg per artikel 25.000 dollar. Veel van die artikelen weerlegden de resultaten van WHI en impliceerden dat de borstkanker die HRT veroorzaakt op de een of andere manier minder agressief waren. In het algemeen minimaliseerden de manuscripten de risico’s, zaaiden ze twijfel over concurrerende middelen en promootten ze zelfs het gebruik van prempro voor off-label-indicaties, ofwel een andere indicatie dan waarvoor het middel is toegelaten, hetgeen illegaal is. DesignWrite schreef een groot aantal overzichtsartikelen en commentaren in naam van vooraanstaande wetenschappers. waarin
het gebruik van prempro werd aanbevolen ter preventie van de ziekte van Alzheimer, van Parkinson, maculadegeneratie bij ouderdom en tegen rimpels.
Een cruciaal aspect van de strategie was dat vooraanstaande wetenschappers bereid gevonden werden om hun naam te verbinden aan de woorden van DesignWrite. waardoor de artikelen autoriteit kregen en hun publicatie gegarandeerd was.
Terug naar school
De schade beperkende exercitie van Wyeth ging verder dan ghostwritlng. In 2002, kort na de publicatie van het WHI-onderzoek, hielp Wyeth de faculteit geneeskunde en volksgezondheid van de universiteit van Wisconsin-Madison bij de opzet van een medisch opleidingsprogramma voor artsen. Dit programma promootte het gebruik van HRT in een onlinecursus, waaraan duizenden artsen deelnamen. Die cursus was in zijn geheel betaald met een subsidie van 12 miljoen dollar van Wyeth, waarvan de universiteit 1,5 miljoen dollar voor eigen gebruik ontving. Samen met de universiteit en met DesignWrite, dat een groot deel van het cursusmateriaal vervaardigde, zette Wyeth de Council on Hormone Education (‘raad voor opleiding en voorlichting over hormonen’) op. Onder die vlag werd een onlinecursusprogramma opgezet. De raad bestond uit veertig artsen en specialisten, waarvan er 34 financiële banden met Wyeth hadden. Zelfs na afloop van de cursus konden artsen en patienten het materiaal nog gratis downloaden op internet. Maar op 15 januari 2009 verdween de website plotseling, juist toen het plaatselijke nieuwsblad, de Milwaukee Journal Sentinel, vragen was gaan stellen over het eigenaarschap van het cursusprogramma (7).
Bryan Hubbard
(1) JAMA, 2002; 288: 321-333
(2) PLoS Med, 2007; 4: e19. doi: 10.1371/journal.pmed.0040019
(3) PLoS Med, 2010; 7: e1000335. doi: 10.1371/journal.pmed.1000335
(4) The New York Times, 22 augustus 2007
(5) The New York Times, 5 augustus 2009
(6) Br J Psychiatry, 2003; 183: 22-27
(7) Milwaukee journal Sentinel, 25 januari 2009
Godver, weer een megabyte! Als we straks een grotere server nodig hebben weet ik wiens schuld het is.
Even om de Voorzitter van de Vereniging tegen de Kwakzalverij te quoten: Aan significante resultaten is geen gebrek: inname van ultraverdunde homeopathische graspollen bij hooikoorts, bidden op een hartbewakingsafdeling, manuele therapie van de wervelkolom bij astma en dysmenorroe, en acupunctuur om de stuitligging van het ongeboren kind te corrigeren. Allemaal ‘bewezen’ effectief en allemaal gepubliceerd in goede, ‘peer reviewed’ tijdschriften. (…) Het maximale dat bereikt kan worden is dat een tevoren geformuleerde hypothese meer of minder waarschijnlijk wordt (…) Onderzoeksresultaten waarvoor binnen dat stelsel geen goede theoretische verklaring kan worden gevonden, moeten diep worden gewantrouwd. http://www.ntvg-s.nl/force_frame.html?http://www.ntvg-s.nl/archief_new/archief/2005_04/2005_30080e01.htm
@Bert
Ik weet werkelijk niet waar ik beweerd zou hebben dat wat mij ten bate is geweest een H2O effect is geweest. Sterker nog ik meen dat ik juist heb beweerd dat dit niet het geval is geweest. Zou wel een interessante niwuer Harry Potter opleveren denk ik zo
Jammer van je (wat mij betreft ongefundeerde) scepcisme , althans zoals je het formuleert. En voor je me af wil doen voor een of andere ‘gullible’ truus die nou eenmaal ‘gelooft’… ik stel normaliter volledig vertrouwen in de ‘reguliere’ gezondheidszorg en die heeft me tot nu toe prima gediend. Al wat ik hier beweerde is dat het geen zin heeft dit tot een heksenjacht te maken – of het te bombarderen tot iets dat pure kwakzalverij is. Dat lijkt me nogal vergezocht namelijk en daarvoor is ook geen feitelijk bewijs voor zover ik weet.
Als je daadwerkelijk had gelezen wat ik heb geschreven zou je dit ook niet hebben gezegd denk ik.
jammer dat dit langzamerhand tot een ‘heksenjacht’ verwordt. Waarom denk je dat verzekeringsmaatschappijen bepaalde homeopathische therapieen vergoeden – alleen als een trend? Denk je dat zij niet kunnen rekenen en zien dat hier wel degelijk resultaten geboekt worden?
Ik vind het echt betreurenswaardig dat dit tot een soort ‘jullie’ vs ‘wij’ wordt door de nogal ongenuanceerde manier waarop dit gebracht is. Dat is het namelijk mijns inziens geenszins. Natuurlijk is er e.e.a. aan te merken op homeopathie, net zoals dit het geval is bij elke behandelmethode. Maar wat je er ook op tegen mag hebben, het heeft wel degelijk zijn effect – en alles over een kam scheren heeft gewoon geen zin. Bij de ene persoon en ziekte slaan bepaalde behandelmethodes beter aan dan de andere.
Homeopathie te benaderen cq bestempelen als kwakzalverij heeft wat mij betreft weinig zin, want als het dat echt was hoe komt het dan dat het nog steeds een bestaansrecht heeft in de hedendaagse maatschappij en verzekeringsmaatschappijen dit -meestdeels- vergoeden? Die zijn ook niet gek en kijken wel degelijk naar de percentrages mensen die het gebruiken en die er baat van hebben (het is zelfs een studie overigens, riskcalculation
)
Hoe dan ook , ik ben bang dat dit verwordt tot een welles-nietes zonder veel inhoudelijke argumenten. Dat is jammer want er is genoeg inhoudelijk over te zeggen zonder dit te bombarderen tot een soort van ‘witchhunt’. waarbij iedereen zijn of haar eigen stokpaardjes en/of overtuigingen tevoorschijn tovert…
Ik denk wel dat degenenen die homeopathie in het daglicht van ‘kwakzalverij’ willen zien misschien een iets breder spectrum moeten nemen, aangaande mensen die hier wel degelijk baat bij hebben gehad. Het is heel leuk om van ‘placebo’s’ te spreken maar wat is het placebo-effect van de ‘reguliere’ gezondheidszorg? Hoe kan je dit onder de loep nemen? En in hoeverre zie je wat de niet-gunstige resultaten van reguliere gezondheidszorg zijn, als deze mensen wellicht nooit meer naar diezelfde arts terugkeren of hun symptomen melden? Tja, wat is kwakzalverij…?
@Rust lees het stuk van Bert ook even.
@Bert leest het stuk van Rust ook even
Volgens Olaf is zijn stuk licht satirisch, voornamelijk ter vermaak, gebaseerd op persoonlijke indrukken en zonder duidelijke argumentatiestructuur. Ik ben helemaal gerustgesteld
Succes met de discussie verder, tot over 20 jaar.
Beste Whatever,
Als laatste poging er een discussie van te maken die op elkaars argumenten ingaat, ga ik punt voor punt op je argumenten in. Daarbij hoop ik dat jij dat ook gaat doen.
Je kunt de chemische samenstelling van homeopatische middelen gelijkstellen aan die van water, omdat er van de verdunde werkzame stoffen niks meer terug te vinden is. Biomedisch is er dus geen verschil tussen homeopatische druppeltjes en de verdunner waarmee ze gemaakt zijn (vaak water). Als je ergens kunt laten zien of kunt vertellen wat het verschil dan wél is, graag. Het argument dat het water geheugen heeft is niet aan te tonen. Het is een veronderstelling. Zo kan ik ook veronderstellen je een werkzame stof 10 meter van een suikerklontje moet zetten, dit een dag laten staan, daarna heeft het suikerklontje een deel van de werkzaamheid overgenomen en kan ingenomen worden als medicijn. Dit verhaal verzin ik net. Het is niet aan te tonen dat de stof daadwerkelijk in de suiker zit, noch dat het gaat werken. Maar ik sluit niet uit dat het ooit bij individuele gevallen wél zou kunnen werken.
Verder vind ik dat je goed zou moeten lezen wat er geschreven wordt en niet een discussie gaan voortzetten die op andere plekken op het internet wellicht gevoerd worden. Zo schrijft er niemand dat je een ‘gullible’ truus bent, en als ik op ‘geloof’ zoek zie ik dat ook in dit geval alleen jij het daarover hebt. Geen heksenjacht: mee eens. Daarom wil ik graag een inhoudelijke discussie, argumenten over het onderwerp dus graag. Dan voorkom je stokpaardjes-gevechten.
“Natuurlijk is er e.e.a. aan te merken op homeopathie, net zoals dit het geval is bij elke behandelmethode” Dat strepen we dan tegen elkaar weg. Maar laten we de discussie hierdoor niet de mond snoeren en to the point houden.
Dat verzekeringsmaatschappijen homeopathie vergoeden, en dat er nog heel veel van verkocht wordt wil niet zeggen dat het werkt. Er gaan ook nog altijd veel mensen naar shows van Rasti Rostelli, maar we weten allemaal dat hij geen echte magische krachten heeft. Er kopen nog steeds veel mensen een bepaalde armbandjes en hangers die hun lichaam in stabiliteit zou brengen, terwijl dit al vaak genoeg uitgeplozen is en een MARKT is. Waar GELD verdiend wordt. Zo ook verzekingsmaatschappijen, zie het als een vorm van klantenbinding. Voor zover ik weet hebben verzekeringsmaatschappijen geen autoriteit op het gebied van medische werkzaamheid, maar zijn ze op zoek naar het beste verdienmodel. Winst (meer klanten) tegenover een mogelijke verliespost (onbewezen medicatie vergoeden). Goede riskcalculatie lijkt me.
Over het begrip kwakzalver zegt Van Dale: 1.”Iemand die nutteloze middelen toepast ter genezing van de een of andere ziekte of middelen beweert te kennen tegen alle mogelijk ziekten, ofwel iemand die zulke middelen, meestal met veel ophef, te koop aanbiedt. – onbevoegd beoefenaar van de geneeskunst.” Nou, onbervoegd zullen homeopaten niet zijn, maar het gaat om nutteloze middelen. De nutteloosheid valt lastig volledig te bewijzen, en het nut ook niet. Dus dit woord lijkt me niet van toepassing op homeopathie.
“alles over een kam scheren heeft gewoon geen zin. Bij de ene persoon en ziekte slaan bepaalde behandelmethodes beter aan dan de andere” Dat is een goed punt. Er is een grote roep op individuelere gezondheidzorg. Maar om dingen te onderzoeken moet je ervan uitgaan dat mensen in basis hetzelfde zijn. Anders kom je niet verder in onderzoeken. Een kwestie van de minst slechte methode om verder te komen vind ik. Natuurlijk kunnen individuen baat hebben bij iets wat bij het collectief niet werkt. Maar dan moet je ook condooms afserveren omdat er iemand is die immuun is voor HIV/aids (die mensen bestaan, zie http://nl.wikipedia.org/wiki/Aids).
“Het is heel leuk om van ‘placebo’s’ te spreken maar wat is het placebo-effect van de ‘reguliere’ gezondheidszorg?” Hierbij kun je óf gaan testen met dubbelblinde testen, waar ook kritiek op blijkt te zijn (zie linkje in een eerdere reactie), óf je kunt naar verklaringen gaan zoeken van de werkzaamheid. Het gros van de reguliere gezondheidzorg heeft een biomedisch te verklaren basis. Dan kan het placebo-effect natuurlijk alsnog aanwezig zijn, maar dit helpt mee, en is niet het enige dat werkt. Dus ook hier: laten we het placebo-effect bij zowel reguliere geneeskunde als homeopathie wegstrepen en kijken wat we overhouden.
groet!
De dubbelblind onderzoeken zijn er niet?
Homeopathie niet bewezen?
Hier de info waar jullie om vragen:
http://www.infowebweistra.eu/homeopathie-wetenschap.htm
Homeopaten hebben het over het geheugen van water?
Nee, een hele riks wetenschappers, niet-homeopaten, is er mee bezig.
Zie bijvoorbeeld de site van de Engelse hoogleraar toegepaste wetenschappen Chaplin.
Sterke verdunningen placebo-effect?
Nee, de afgelopen decennia hebben meerdere onderzoeken, gepubliceerd in gerenommeerde tijdschriften, uitgewezen dat er in vitro wel degelijk effect is (zie voorbeelden en links op de site die ik hierboven noemde).
Kortom, alle argumenten zijn de laatste decennia ontkracht.
Maar de tegenstanders die altijd beweerd hebben dat het om wetenschappelijk onderzoek gaat, geven niet thuis nu dat wet. onderzoek de theorie van de homeopathie bevestigt en/of ondersteunt.
De rationaliteit, waar ze zich altijd op hebben beroepen, is opeens verdwenen.
De emotionaliteit viert hoogtij bij de tegenstanders.
Er zullen nog wel wat generaties overheen gaan voordat deze tegenstand en deze emotionaliteit verdwenen zijn.
Homeopathie lijkt ook te werken bij de koeien van mijn vader, ik geloof dat wanneer dat het geval is, het placebo-effect wel een beetje wegvalt. Ik geloof namelijk eerder dat homeopathie werkt, dan dat koeien doorhebben dat ze een eventueel geneesmiddel door hun voer krijgen.
Ja,ik heb ook gemerkt dat sommige plantesapjes mij weleens goed helpen,maar HALLOOOOO
SATIRE!!!Het is niet de bedoeling dat je met een rood waas voor je oogjes zó wild gaat zitten typen van dat het- heus- niet- helemaal- waar- is- van- die- recensie dat je de stomste spelfouten maakt!
En dan nog smileys erbij in een mislukte poging te tonen dat jij ook best humor hebt,ga toch weg !(naar gezondheidsplein.nl of zo…)
Een recensie gebaseerd op beweringen van 20 jaar geleden. Erg jammer dat je niet wat meer tijd in je onderzoek hebt gestoken om je ‘recensie’ eens goed te onderbouwen. Daarnaast heeft deze recensie een erg hoog Geenstijl-gehalte en heel heel toevallig hebben zij hier 2 weken geleden nog een artikeltje over gedaan…
Dit stuk is dan ook al uit 2010… Opletten!
eigenlijk wordt het pas echt misdadig als homeopaten de zorg bij een reguliere dokter vervangen, want van water wordt niemand beter, maar van gebrek aan echte zorg worden mensen in ieder geval veel slechter, zeker als het echt voor een ernstige ziekte is, dan vind ik het praktisch moord. (zie jomanda)
Na 10 jaar gruwelijk veel last te hebben gehad van hooikoorts, rond m’n 12e een 3-maanden kuur Hooyfree gedaan van Jacob Hooy. Nooit meer last gehad. Rara…
Lieve mensen.. Wil iedereen nu een paar druppeltjes Bloem op de tong doen? Even lekker ontspannen.
Excusez-moi, nog een zinnetje waar ik link van kan worden.“Omdat het placebo-effect kan werken bij het niet zo snuggere gedeelte van de mensheid.” Het placebo-effect zou je in zekere zin kunnen typeren als het ‘zelfhelend vermogen’ van het lichaam (door in de eerste plaats de hersenen). Als dat is weggelegd voor het “niet zo snuggere gedeelte van de mensheid”… Wat een achterlijke beredenering.
het is wel leuk om op het zomerkamp waar ik vrijwilliger ben, kindjes een vitamine c pil te geven en die dan heimwee pil noemen. hoeveel ze ook verlangen naar huis, het werkt elke keer.
Maar goed, ik weet best dat het bijna 2013 is en niemand dit meer gaat lezen. geeft niks. JOE