Na een avond praten en drinken in een rokerig café (ze bestaan nog steeds) fietste ik richting huis met vriend X die ook op die praatdinkgelegenheid was geweest. Zoals dat gaat beschouwden we het praatgedeelte na. Vriend X had een van mijn vrienden, vriend Y nog nooit ontmoet. Ik betrapte mezelf erop dat ik vergoeilijk meldde dat vriend Y een klein hartje heeft. Opeens viel het me op dat ik dat niet beledigend bedoelde, maar het wel zo klonk. Vriend Y heeft geen groot hart blijkbaar, maar slechts een kleintje.

een klein hartje met een groot cholesterolgehalte

klein hartje

Een klein hartje hebben is meestal voorbehouden aan onbehouwen mensen. Mensen met het grootste woord, stoere praatjes en een jaarkaart voor een voetbalclub. Mensen met een klein hartje zijn niet zomaar mensen trouwens, maar het zijn mannen. Echte mannen. Het werkt zo: iemand is een klootzak op het feestje waar je hem ontmoet, maar mensen die ‘m écht kennen vertrouwen je toe dat hij als hij thuis komt uren met puppy’s, kittens en kuikentjes knuffelt terwijl hij huilt bij As The World Turns nadat hij z’n moeder heeft gebeld om te vertellen dat hij z’n oma in huis gaat nemen en verzorgen.

duidelijk iemand waar een groot hart inpast

groot hart

Een groot hart daarentegen heeft iemand die meer publiekelijk lief is. Iemand waarvan je weet dat je er altijd terecht kunt, terwijl je hem of haar net ontmoet hebt (want een groot hart hebben is niet enkel aan mannen voorbehouden). Met een hart zo groot dat er altijd wel iemand bijkan.

Het gekke is natuurlijk de tegenstelling in hartvolume. Alsof het hartvolume aan de buitenkant zichtbaar is. Iemand met een klein hartje verstopt z’n hart een beetje, terwijl degene met het groot hart haar hart duidelijk zichtbaar draagt en uitdraagt.

Maar wat zegt de grootte van het symbolische hart nou eigenlijk? Een hart staat voor passie, voor sterke emotie. Een hart staat ook voor compassie. Als je geen hart hebt ben je (naast dood) symbolisch gezien dus harteloos, compassieloos, keihard (met een d) en zonder empathie. Als je dit als een schaalverdeling zou zien heb je links een groot compassievol hart, rechts de hartelozen, en mensen met een klein hartje zitten blijkbaar toch meer aan de rechterkant. En dat begrijp ik niet. Want juist over mensen waarbij je aan de buitenkant niet zou verwachten dat ze lief of compassievol zijn, zou ik zeggen: “Je denkt zeker dat hij een harde zak is, maar nee, hij heeft juist een groot hart”. Het lijkt nu of de hoge heren spreekwoord- en gezegdemakers in zo’n soort overleg waren: ‘Nee, Jan met de Korte Achternaam, je kan niet groot hart zeggen, die heeft Hans Worst laatst al gebruikt in een ander gezegde. Maak er maar klein hartje van.”

conclusie

Een klein hartje klinkt lief, en dat zal ook wel de reden zijn dat mensen dit gebruiken. Maar als je kijkt naar waar een hart symbolisch voor staat slaat dit gezegde als kut op Dirk (Dirk was een beetje het pispaaltje onder de spreekwoord- en gezegdemakers). Een groot hart staat voor meer vrouwelijke waarden, dus wat dat betreft klopt het nog een beetje want vooral mannen hebben een klein hartje. Toch maar 1 ster dan.