Aan tekstboekjes bij death- en blackmetal-cd’s dank ik de ontdekking van menig auteur. Ook wie weinig van genoemde muziekgenres weet, zal niet verbaasd zijn dat zulke bands zich eerder laten inspireren door morbide, fantastische of exaltatische schrijvers, dan door auteurs die stiptheid, deugdzaamheid en de liefde van Jezus Christus uitdragen – of weet iemand een metalband met een voorliefde voor Immanuel Kant?

Tot de veel geciteerde of genoemde schrijvers in het genre behoren Friedrich Nietzsche, markies de Sade en J.R.R. Tolkien (en dan niet de Tolkien van de heroïek en het elfengekir, maar van Gorgoroth, Nazgûl en Grishnákh). Wat Nietzsche betreft, bij niet minder dan drie bands ben ik hetzelfde citaat van hem tegengekomen, uit Jenseits von Gut und Böse: ‘Und wenn du lange in einen Abgrund blickst, blickt der Abgrund auch in dich hinein.’ (Wie weet de derde? Ik herinner me Death en Beyond Belief.)

Bedankt, Nyarlothotep.

De eerste schrijver die ik langs bovengenoemde weg heb leren kennen, was Howard Phillips Lovecraft, een racistische heremiet en tijdens zijn leven grotendeels onbekende horrorschrijver, wiens verhalen tot stof dienden voor enkele teksten van de inmiddels ter ziele gegane Nederlandse death/gothic-band Orphanage.

Lovecraft is beroemd geworden om zijn Cthulhu Mythos, een fictief universum volgens welk honderden miljoenen jaren geleden de aarde reeds werd bevolkt door de Great of Old Ones, wezens van bijkans goddelijk statuur, van wie sommigen nog op ontoegankelijke plaatsen op deze wereld sluimeren. Als ze ontwaken en op je auto schijten, ben je knap zuur. Het lezen van Lovecraft, met name de langere verhalen die tot de Mythos behoren, was een overweldigende ervaring.

Deze Mythe ontleent haar naam aan Lovecrafts verhaal ‘The Call of Cthulhu’. Cthulhu is zelf geen Old One, maar een soort bode, die in de verborgen stad R’Lyeh verblijft (kijkers van South Park zullen deze figuur wel kennen).

Cthulhu (r)

Een van de bundels Lovecraft die ik in de bibliotheek van Zwolle vond, ging vooraf door een opstel van W.F. Hermans (‘De mythe, tegen beter weten in’, later herdrukt in Klaas kwam niet). Ik denk dat de uitgever ervan uitging dat Hermans’ naam een verkoopsucces zou verzekeren zonder acht te slaan op Hermans’ oordeel over Lovecraft.

Ik weet nog goed dat ik vijftien jaar geleden in de lach schoot bij het lezen van de laatste bladzijde van Hermans’ stuk. Daar noemt hij Lovecraft ‘allesbehalve een groot stilist’, onder andere vanwege Lovecrafts neiging om adjectieven als terrifying, horrendous, blasphemous aaneen te rijgen, waardoor het zeggen de overhand krijgt op het tonen:

De goede schrijver van gruwelverhalen zal natuurlijk die termen juist vermijden: de combinatie van gebeurtenissen dient gruwelijk te zijn, vanzelfsprekend zonder zo te worden genoemd. Lovecraft is, voor mijn gevoel, dan ook de mindere van iemand als de uiterst vernuftige Henry Kuttner (…), die wars is van elke lyriek.

Het moet wel een heel goede schrijver zijn, die Lovecraft, dacht ik, als de uitgeverij het aandurft om voorin een tekst op te nemen die verklaart dat je beter iemand anders kunt lezen.

Ph’nglui mglw’nafh Cthulhu R’lyeh wgah’nagl fhtagn!