| wat | niet op de rommel letten |
|---|---|
| hoe doe je dat | geen idee |
Ik meen in een opstel van W.F. Hermans te hebben gelezen dat in een oude Van Dale het woord fiets werd omschreven als ‘rijwiel’. Zocht je vervolgens op ‘rijwiel’, dan stond daar: ‘fiets’. Bladerde je weer terug naar ‘fiets’, dan stond daar nog steeds ‘rijwiel’. Daaraan moest ik denken toen ik in de meest recente editie van dat woordenboek onder het woord ‘bende’ de omschrijving ‘verschrikkelijke rommel’ vond, nadat ik eerst bij ‘rommel’ had gekeken, waar als (tweede) betekenis werd gegeven: ‘bende’. Rommel is dus eigenlijk verschrikkelijke rommel.
Het woord ‘rommel’ maakt deel uit van een van de ingewikkeldste zinnen in de Nederlandse taal: ‘Let niet op de rommel.’ Nu denk ik wel te weten dat het hartelijk is bedoeld en dat de ander ermee wil uitdrukken dat hij je in zijn huis welkom heet en dat je niet al te onaangenaam gezelschap bent, maar ik ontkom er uiteraard niet aan om op de rommel te gaan letten, zoals ik evenmin in staat ben om mijn ogen niet te laten afdwalen naar de boekenkast als iemand zegt: ‘Let niet op de boekenkast – daar zit een boeddhistische kabouter de hele dag Schopenhauer te lezen.’
In de meeste gevallen lijkt die rommel erg op die kabouter, omdat hij er niet is. Bovendien: rommel is niet iets wat je kunt aanschouwen. Als het er is, is het overal en zit je erin. Zo heeft het ook weinig zin om in een sauna te zeggen dat je niet op de warmte moet letten. Daar komt bij dat iemand met een wonderlijk waarnemingsvermogen behept moet zijn als hij, omgeven door rommel, zegt: ‘Ik had er nog niet op gelet, maar nu ik die kolossale berg afwas zie, en die vloer van as en peuken, en die veertig jaargangen Telegraaf in de vorm van een balkon, en die twaalf vierkante meter doperwtjesprut op het behang, ja, verdomd, wat een rommel.’
Recensiekoningcollega Olaf werd laatst in zijn eigen auto door een garagehouder op de trein gezet. Hij zei: ‘Let niet op de rommel.’ De man lette er inderdaad niet op. Hij deed er iets aan: zonder iets te zeggen veegde hij met een APK-map de drie of vier broodkruimels van het zitvlak.
Deze recensie verscheen op 12 april in de Volkskrant.
.
Let niet op deze reactie
Raar werkwoord eigenlijk, dat ‘letten’. Synoniemen: ‘opletten’ en ‘beletten’.
‘racletten’
Eigenlijk is het een vrij rare manier van iemand welkom heten. Het is schijnbaar een rommel -vind je zelf, anders zeg je het niet- maar je zegt dat de ander er maar niet op moet letten, en dan op een aardige manier alsof jíj degene bent die de ander tegemoetkomt. ‘Goh wat fijn dat ik niet op de rommel hoef te letten joh, poeeh, pak van m’n hart!’
Los van de averechtse gevolgen is het ook gewoon onjuist. Je merkt iets vervelends op, maar stelt de ander gerust dat-ie er niet op hoeft te letten. Zo raar! Zie je het voor je als we dat bij al onze tekortkomingen zouden doen. Bijvoorbeeld als je te laat komt. ‘Hoi, let maar niet op de tijd hoor.’ Of als je nooit doucht. ‘Oh haaai, ja let maar niet op de stank hoor hihihi.’ Dat klopt gewoon niet.
Is de auto wel door de keuring gekomen dan, met alle vier die smerige kruimels?
Ik gebruik die zin altijd om mezelf op m’n gemak te stellen.
Zo denk ik mensen het idee te geven dat ik eigenlijk een heel net persoon ben en mij schaam voor de rotzooi die ik heb gemaakt, en dat de ruimte waar ze instaan normalerwijs opgeruimd is.
Dit is in werkelijkheid niet waar en het is altijd een troep in mijn huis :’(
Hm. Maar kan je dan niet beter zeggen: ‘sorry voor de rommel’? Want ‘let maar niet op..’ klinkt alsof je er zelf doorgaans ook niet op let. Een beetje het tegenovergestelde van wat je probeert over te brengen, toch? Of verandert wat ik nu zeg alles waar je goed aan dacht te doen?
Ik heb soms het idee dat mensen het gewoon zeggen om zichzelf in te dekken. In vele gevallen is er gewoon geen rommel te bekennen!
Zoiets vermoed ik ook. Ik kom beroepshalve regelmatig bij de mensen thuis en over het algemeen zijn de woningen waar ik “Let maar niet op de rommel” of “Sorry, ik heb geen tijd gehad om op te ruimen” te horen krijg prima opgeruimd. Op een paar sokken op de trap of een lege keukenrol op het aanrecht na.
Juist de grootste sloddervossen/smeerlappen lijken zélf al niet meer op de rommel te letten.
Een vriend van mij zegt altijd: “Let vooral op de rommel, want anders val je erover”. Nuttig.
Is het gewoon niet iets om te zeggen als je wilt suggereren dat je woonstek gewoonlijk opgeruimder is terwijl dat meestal niet zo is maar je toch nog goeder wilt overkomen?
ik was afgelopen maart in nieuw zeeland, daar is een strand, hot beach genaamd, bij eb kan je een kuil graven waardoor het water gloeiend heet wordt, vanwege een aardkorst/iets precies onder dat stukje strand. op een aantal plekken was het goed te doen, maar op 1 lijn was het echt TE heet. niet om te proberen, onmogelijk, je verbrand gewoon. heel veel mensen komen naar dit strand toe, want iedereen wil het natuurwonder aanschouwen. En het mooie was, iedereen liet elkaar wel weten waar wel en waar niett je voeten neer te zetten. en mensen LUISTEREN wel als je zegt: dont put you feet down there, its too hot, you will burn. MAAR wat doen ze….9 van de 10 knikt aandachtig ‘ja inderdaad niet doen’, werpt een blik naar beneden en zet op dat moment toch de voet daar neer….
haha ik ken dat…ze moeten bij mij ook niet onverwachts komen heb ik zo een hekel aan..wat rommel betreft maar ook hoe ik gekleed ben..ik had eens een onderonsje waarbij ik alleen een t-shirtje droeg en dan komt er iemand gezellig even onverwachts op bezoek…heb de hele middag op de bank gezeten met een schortj opstaan was natuurlijk niet toegestaan…was blote billenparade….achteraf wel vreselijk om moeten lachen…ach ja die rommel ook!