Afgelopen zaterdag hadden we te maken met weer eens een schrikkelseconde, de vijfentwintigste sinds 1972. Schrikkelseconden worden eens in de zoveel tijd ingevoerd om de klokken aan te passen aan de rotatie van de aarde. Als ze niet zouden worden ingevoerd, zou twee uur ’s middags na verloop van tijd midden in de nacht plaatsvinden. Daarvan raken de kippen van de leg, en dat moeten we niet hebben.

Dit lijkt vreemd, het aanpassen van de tijd. Vanwege populairwetenschappelijke lieden als Albert Einstein hebben mensen een magisch idee gekregen van tijd. Je denkt aan ruimtekrommingen, wormgaten en vierde dimensies waaruit gekke vleermuizen komen fladderen. Maar in feite is ons concept van tijd (in de zin van ‘Hoe laat eten we?’) een collectieve afspraak die we hebben gemaakt. En die afspraak is helemaal niet zo absoluut als je zou verwachten. Pas in 1884 is de notie van tijd zoals we die nu gewend zijn geïntroduceerd. Voordien was het in Amsterdam twaalf minuten later dan in Londen, en in Urk was het altijd zondag. Eeuwen daarvoor is de klok wel eens meer dan een week verzet: bij de invoering van de – nu nog gebruikte – gregoriaanse kalender werd het de dag na donderdag 4 oktober 1582 niet vrijdag 5 maar vrijdag 15 oktober. De dagen van de week werden gewoon wat verschoven.

De gregoriaanse kalender is tot op het nokkie nauwkeurig, maar kan niet in de toekomst kijken en dus niet zien wanneer de aarde vertraagt of versnelt als gevolg van vulkaanuitbarstingen, aardbevingen, of vervormingen als Marc van der Linden op reis gaat naar Australië. Daarom moeten zo af en toe extra seconden worden ingevoerd.

De schrikkelseconde leidt elke keer tot een soort van mini-millenniumbug, maar dan zonder mensen die een generatortje in hun kelder plaatsen. Dit weekend ook, toen lagen wat grote websites eruit (de stroomstoring van afgelopen vrijdag hielp ook niet). Maar wie heeft het gered? Google. Die hebben zich hier al jaren geleden op voorbereid. In plaats van het invoeren van een extra seconde, ‘vertragen’ ze de dag ervoor gewoon wat. Goed gedaan Google.