| wat | een toegift |
|---|---|
| waar | tijdens een optreden |
| wanneer | vlak na de helft van het optreden |
Naar het schijnt heeft Coldplay tijdens het concert vorige week op het Malieveld geen toegift gegeven. Ik stel me zo voor dat de harde kern Coldplayfans de rest van de gelegenheidsfans verwijt dat ze niet hard genoeg geschreeuwd hebben. Als je geen toegift krijgt, is je taak als publiek toch mislukt, zo voelt het. Je krijgt namelijk altijd een toegift. En een gift die je altijd moet geven is geen gift. Net zoals een verplichte fooi geen fooi is.
encore!
In de klassieke muziek was de toegift – als het publiek zeer enthousiast was – een bedankje van de musicus waarbij hij liet zien wat hij allemaal kon. Virtuose stukjes. Dat is daarna verworden tot een ‘greatest hits’-momentje, met de Radetzkymars als treurig voorbeeld. Elk jaar wordt tijdens nieuwjaarsconcerten standaard de Radetzkymars gespeeld, en klapt het publiek, dat al twee uur niet eens van bil mocht wisselen, opeens luid lachend mee. Elk jaar weer. De ouderen hebben de rest van januari ‘tietenkont’ in hun hoofd, de paar verplicht meegekomen jongeren ‘dikkelul’.
Dat is nu precies mijn bezwaar. Als ik echt fan ben van een band, kan ik de greatest hits wel dromen, die hoeven van mij niet per se. Dat Jack White (van de White Stripes) opeens ‘Seven Nation Army’ als toegift speelt, en de tot dan toe stille helft van het publiek opeens herkennend ‘tuuu-tudutututuuuu-tuuuu’ gaat scanderen. Laat ze lekker stoppen. Jack White has left the building. Als ik geen groot fan ben van een band, dan heb ik het meestal wel gehad na anderhalf uur wiegend staan met een leeg glas in mijn hand. Ook dan liever geen toegift.
Het ergst is (dit is mij al enkele keren overkomen) als je naar een concert gaat van een band waarvan je een uitgesproken lievelingsliedje hebt. Ik heb dat liedje van tevoren al in m’n hoofd. Dat ze het dan niet spelen tijdens hun set. En dat ze het dan óók niet spelen tijdens hun toegift. En dat je het dan, hoe gaaf het concert ook was, na het concert nog steeds in je hoofd hebt. Vreselijk.
Ik stel voor om dit fenomeen te meten bij bezoekers van het nieuwjaarsconcert. Eindelijk geen Radetzkymars meer.
voor alle duidelijkheid
Deze recensie verscheen op 11 september 2012 in de Volkskrant.
We want more alinea’s! – Nee!
Coldplay deed ‘m wel hoor, twee zelfs: http://www.setlist.fm/setlist/coldplay/2012/malieveld-the-hague-netherlands-3dc45c3.html
De eerste toegift op een kleiner podiumpje verderop het veld en de tweede dan inderdaad de echte hits. Was natuurlijk leuker geweest als ze even een onuitgebracht b-kantje uit 2001 hadden gespeeld. Ofzo.
De spontaniteit van toegiften is vaak ook wel te merken aan het feit dat bepaalde artiesten ze gewoon al op hun setlist hebben staan.. Daar is het echt aflopen voor de show, en weer terug!
Als fervent toegiftengever kan ik je vertellen dat de toegift op de setlist staat om de voorkomen dat de band in alle hectiek een lang overleg moet houden over welke nummers ze gaan spelen. Bovendien moet je ook je toegift repeteren, dus eigenlijk is het inderdaad gewoon een onderdeel van de set. Je kan als band natuurlijk wel besluiten om de toegift niet te spelen voor je publiek; bijvoorbeeld wanneer ze het hele concert naar je hebben staan kijken als koeien naar een nieuw hek.
Je weet ook altijd meteen wanneer je wel een toegift gaat krijgen en wanneer niet. Band loopt het podium af en het zaallicht blijft uit: er komt nog een toegift. Band loopt het podium af en het licht gaat meteen aan: geen toegift, hoe hard je ook blijft joelen/klappen/stampen etc.
Alleen bij openluchtconcerten overdag gaat dit niet op, maar daar krijg je meestal uitsluitsel doordat direct na afloop van het concert andere muziek aangezet wordt.
Kortom: toegiften zijn inderdaad niet meer wat ze geweest zijn en verrassingen al helemáál niet meer.
Ik vind toegiften ook maar irritant. Inderdaad is het toch al meteen duidelijk of er een gaat komen of niet, en als het zo is sta je daar maar een beetje knullig te wachten tot de band zijn bier op heeft. Ik ga meestal zo snel mogelijk weg als er tekenen van toegift zijn. Kan ik tenminste lekker rustig mijn jas halen en zo.
Helemaal irritant zijn toegiften bij festivals. Band loopt van het podium af, 15 minuten voordat het blokkenschema zegt dat ze dat zouden moeten. Dan sta je 2 minuten herrie te maken en de band komt weer terug. In die tijd hadden ze ook een extra nummer kunnen spelen, een mooie lange solo of een stukje improviseren.
Dit jaar bij mijn mooiste concert ooit geweest: Dave Rawlings en Gillian Welch in Paradiso. Afgeladen vol was het en het hele concert muisstil op en klein herkenningsapplaus na bij het begin van de oudere nummers en na weer een weergaloze solo van Dave. Natuurlijk kwamen ze terug voor een toegift, volgens mij echt als dank aan hun publiek. Zo voelde ik dat tenminste. Ze speelden twee nummers als toegift en daarna was het helaas over. Ik krijg weer kippenvel.
Als je toch groot fan bent van een band is elk extra nummer toch mooi meegenomen?! Vind het vooral leuk als ze een cover doen in de toegift, dan is het tenminste echt een extraatje, ook al doen ze het elke keer.