Excuses voor het clichématige begin, maar: Van Dale definieert ‘burger’ als ‘een inwoner van een stad’ of ‘iedere inwoner van een land’. De tweede definitie is met name zo breed dat je het ook wel kan zien als synoniem voor ‘mens’.

Op deze brede definities zijn natuurlijk wat gangbare uitzonderingen te verzinnen. Een militair bijvoorbeeld wordt vaak niet gezien als een burger – tenzij hij niet in uniform is, dat noemen we dan ook ‘in burger zijn’. Historisch gezien zou je ook kunnen stellen dat iedereen die van adel is niet een burger is. Helemaal formeel bekeken is het woord burger gerelateerd aan het woord bourgeoisie (burgerij), wat gezien werd als de bevolkingslaag tussen de boeren en de aristocratie in. Een soort middle-upper-class dus.

Nogal anders dus dan wat er tegenwoordig onder burgerij wordt verstaan: mensen wier leven maar wat saai en gewoontjes is. Misschien is dit een van de redenen dat het woord te pas en te onpas door allerlei bevolkingsgroepen wordt gebruikt om met dédain ‘de anderen’ aan te duiden. Een corpsbal zal bijvoorbeeld alle niet-studenten (of misschien zelfs wel alle niet-corpsleden) een burger noemen. Jacques Brel, de supeg-aggogante noemt de Vlaamse burgerij zelfs vette vieze vagkens.

De groep die zich van het meest willekeurige recht bedient om andere mensen burgers te noemen zijn zigeuners. Deze zijn de laatste tijd nogal in de spotlight vanwege de nieuwste reality-freakshow Big Fat Gypsy Weddings. We beschrijven een typische situatie en vertalen de moeilijke woorden even naar het Nederlands:

Een groep reizigers [zigeuners] zit in een club [bar-dancing]. Ze hebben hun traditionele outfit [sletterige rokjes] aan. Burgers [andere mensen!!] zitten hen aan te staren, maar hun vriendjes [broers en neven] weigeren dat toe te staan.

geen burgers dus

Wat moet je doen om geen burger genoemd te worden: Drink veel inkt om je bloed blauw te kleuren, ga bij het studentencorps en ga in het leger. Trek nooit je uniform uit, ook niet als je ‘s avonds in je woonwagen je Frans-Vlaamse chansons gaat oefenen. Oh, en zorg dat je op een Amerikaans vliegveld aankomt, du moment dat onze regering omver geholpen wordt, zodat je feitelijk stateloos bent. Dan ben je geen burger. Succes! #nietechtdoenvandieinkt