Lake Nippissing, Canada, 2008. Het was koud, een stevige wind blies fluitend de sneeuw in flarden over het meer. Waar je ook keek – je zag alleen maar wit, met her en der een houten hut, zoals de onze, waarin wij een vuurtje hadden aangestoken, en waarin wij met niet meer dan een stuk visdraad af en toe een visje uit een wak wisten te vangen. Er werd geklopt. Vermoedelijk een buurvisser die een haakje kwam lenen, of onze spaghetti had geroken en ook wat wilde. Een Chinees uitziende man in een keurig pak met daaroverheen een 10cm dikke bontjas stond aan de deur met een tableau met streepjescodes. Hij was van het Ministerie van Visserij, en wilde weten hoeveel en wat voor vissen wij al hadden gevangen, zodat ze konden berekenen hoe ze van de zomer het meer weer moesten herbevolken.

Ons tijdperk wordt niet voor niets het informatietijdperk genoemd. Informatie – betekenisvolle gegevens – is het nieuwe goud. Je wordt overspoeld met klantenonderzoeken en enquêtes. ‘Blijft u nog even aan de lijn, dan stellen we u daarna vier korte vragen.’ Over telefonische enquêtes zal ik verder niet veel uitwijden – daarover is al voldoende gezegd.

Ikzelf ben altijd weer zowel geïrriteerd als lacherig als ik de jaarlijkse werkgelegenheidsenquête van de Gemeente Amsterdam krijg. Hierop moet je invullen hoeveel mannen en vrouwen er bij jouw bedrijf werkzaam zijn, en hoeveel daarvan er in Amsterdam wonen. Ik zeg ‘jaarlijks’, maar zowaar er één persoon werkzaam is in mijn eenmanszaak durf ik te zweren dat ik deze brief maandelijks krijg. Dat kan ook te maken hebben met het stapeltje antwoordenveloppen dat ik zie groeien in mijn Postvak UIT (dat is de officiële naam, de onofficiële is Postvak NERGENS NAARTOE).

Op de brief staan eerst de gegevens vermeld die de gemeente al heeft. Dit zijn hoofdzakelijk vraagtekentjes, hoewel ik deze enquête toch echt wel eerder heb ingevuld. Maar dat is fijn, want dan kun je zelf inschatten of je je brief hoeft in te vullen, want wellicht is er geen wijziging. Oh nee, toch niet! Er staat boven ‘Formulier ook graag terugsturen als er geen wijzigingen zijn.’ Ik heb dan natuurlijk de ludieke inborst om meer informatie te geven dan nodig, of om nogal stipt te werk te gaan: ‘Hoeveel hiervan zijn er werkzaam op de vestiging zelf?’ ‘Één, maar niet altijd op zich, soms zit ik bij de Coffee Company te werken.’ En dan heel klein in dat hokje. Alle witruimte op het formulier heb ik volgekalkt met nog extra informatie over mijn persoontje. Als ze informatie willen, kunnen ze informatie krijgen ook! Wat ben ik toch ook een irritant eikeltje (staat er ook bij).

Even de hagedis opmeten.

Het viel mij op dat ik de resultaten ook online kon invullen. Dat leek me wel wat. Ook daar stak mijn ludieke inborst de kop op. Ik vulde in dat er één man en geen vrouwen werkzaam zijn op deze vestiging, waarvan geen man en één vrouw werkzaam op de vestiging zelf. Ik drukte op Controleer Invoer en het scherm vermeldde dat er ‘geen afwijkingen’ waren gevonden… Ik ben zelf vrij ruimdenkend, maar ik vind hermafroditisme toch echt wel een afwijking.

Enquêtes kosten tijd, daarom krijgen ze niet veel sterren. Omdat sommige CBS-enquêtes wettelijk verplicht zijn, en dreigen met boetes krijgen ze niet erg veel sympathie. Wel houd ik erg van praten over mezelf, dus daarvoor een ster. Daarnaast nog een extra ster omdat het enorm stoer is om tegen een NS-enquêteur hardop te kunnen vertellen dat je aan het zwartrijden bent.